Voetschimmel herkennen en behandelen: gids voor pedicures

Veelgestelde vragen

Hoe herken je voetschimmel als pedicure?

Let op verkleuring, verdikking of loslating van de nagel, en op schilfering, roodheid of jeuk van de huid, vooral tussen de tenen. Deze kenmerken wijzen op een mogelijke schimmelinfectie, maar een zekere diagnose vraagt beoordeling door een arts.

Mag een pedicure voetschimmel behandelen?

Een pedicure mag de cosmetische verzorging van huid en nagel uitvoeren en advies geven over hygiëne en nazorg, maar stelt geen medische diagnose en behandelt niet met medicatie. Bij twijfel, pijn, ontsteking of onderliggende aandoeningen zoals diabetes is doorverwijzing naar een arts of podotherapeut nodig.

Wanneer moet je als pedicure doorverwijzen bij een vermoeden van voetschimmel?

Verwijs door wanneer de afwijking zich uitbreidt, er sprake is van pijn, pus of een open wond, of wanneer de klant diabetes of een verminderde weerstand heeft. Ook bij twijfel over de oorzaak van de afwijking is doorverwijzing de veilige keuze.

Hoe werk je hygiënisch bij een klant met een vermoede schimmelinfectie?

Gebruik gescheiden instrumenten of reinig en desinfecteer grondig tussen behandelingen met een goedgekeurd desinfectiemiddel. Werk daarnaast met producten die de huid en nagel functioneel ondersteunen als onderdeel van de verzorging, zonder geneeskrachtige effecten te claimen.

Wat is voetschimmel precies

Voetschimmel, ook wel mycose genoemd, is een verzamelnaam voor schimmelinfecties van de huid (tinea pedis, vaak zwemmerseczeem genoemd) en van de nagel (onychomycose). Beide vormen ontstaan door schimmels of gisten die zich voeden met keratine, het eiwit in huid en nagel. De infectie kan op zichzelf staan, maar huid en nagel kunnen elkaar ook besmetten, bijvoorbeeld wanneer een huidinfectie tussen de tenen overgaat naar een nagel of andersom.

Herkenningskenmerken op huid en nagel

Als pedicure ben je vaak de eerste die signalen opmerkt, omdat je de voeten regelmatig van dichtbij ziet. Let op de volgende kenmerken.

Verkleuring van de nagel: wit, geel, bruin of grijzig, vaak vanaf de vrije rand

Verdikking en brokkeligheid van de nagelplaat

Loslating van de nagel van het nagelbed (onycholyse)

Schilfering, roodheid of witte macceratie tussen de tenen

Jeuk of een branderig gevoel op de huid

Onaangename geur bij langer bestaande infecties

Verspreiding naar meerdere tenen of naar de andere voet

Geen van deze kenmerken is op zichzelf bewijzend. Nagelafwijkingen door bijvoorbeeld psoriasis, trauma of een bacteriële infectie kunnen er vergelijkbaar uitzien. Een zekere diagnose vraagt in principe laboratoriumonderzoek (KOH-preparaat of kweek) door een arts. Voor een goed onderbouwde blik op het onderscheid tussen verschillende infecties op de nagel is de collectie over bacteriële en mycose-infecties een handig vertrekpunt.

Wanneer behandel je zelf, wanneer verwijs je door

Als pedicure mag je de cosmetische verzorging van een lichte, oppervlakkige huid- of nagelafwijking uitvoeren en de klant adviseren over hygiëne en nazorg. Dat betekent niet dat je een schimmelinfectie diagnosticeert of medicamenteus behandelt. Verwijs door naar een arts, huisarts of podotherapeut wanneer je een van de volgende signalen ziet.

De afwijking breidt zich uit ondanks verzorging

Er is sprake van pijn, ontsteking, pus of een open wond

De klant heeft diabetes, een verminderde weerstand of een vaataandoening

Meerdere nagels of grote delen van de huid zijn aangetast

Je twijfelt aan de oorzaak van de afwijking

Bij twijfel geldt altijd: verwijs door. Dit artikel en de producten die hierin genoemd worden, vervangen geen medisch advies en bieden geen garantie op diagnose of genezing. Wil je je vaktechnische kennis over het herkennen en verantwoord begeleiden van mycose verdiepen, dan is de online training Fungal Foes daarvoor bedoeld.

Verantwoord behandelprotocol in grote lijnen

Wanneer je binnen je bevoegdheid werkt aan de cosmetische verzorging rond een (vermoede) schimmelinfectie, staat hygiëne voorop. Werk met gescheiden instrumenten voor besmette en niet-besmette klanten, of reinig en desinfecteer grondig tussen behandelingen. Gebruik hiervoor een goedgekeurd desinfectiemiddel zoals Barbicide Desinfectie Concentraat, en raadpleeg de bredere collectie voor ontsmetten, desinfecteren en steriliseren voor je volledige werkplekhygiëne.

Voor de huid rond een aangetast gebied kan een keratolyticum zoals Footlogix Professional Callus Softener worden ingezet om verdikte huid voorzichtig te verweken, zodat je zonder onnodig te frezen kunt werken. Op de nagel kan een product als Footlogix Nail Tincture Spray als onderdeel van de nazorg worden meegegeven aan de klant, ter ondersteuning van een verzorgde nagelplaat. Beschrijf functionaliteit van producten altijd feitelijk richting de klant, en claim geen genezing van een schimmelinfectie met een cosmetisch product.

Werk je vaker met klanten die risico lopen op mycose, dan is het praktisch om instrumenten en verzorgingsproducten gebundeld voorhanden te hebben. De Fungal-Foes Bundel combineert Staleks tangen en bits met Footlogix-producten en Barbicide, specifiek samengesteld voor dit type behandeling.

Nazorgadvies aan de klant

Geef de klant concrete, haalbare adviezen mee. Droog de voeten en vooral de ruimtes tussen de tenen goed af na douchen of zwemmen. Wissel sokken dagelijks en kies voor ademende materialen. Draag geen gesloten schoenen zonder wisseling en laat schoenen goed drogen tussen gebruik door. Loop niet blootsvoets in gedeelde ruimtes zoals zwembaden of sportschoolkleedkamers. Bij twijfel over de aard of ernst van de klacht, of als klachten aanhouden ondanks deze maatregelen, is een afspraak bij de huisarts of podotherapeut de logische volgende stap. Meer over hygiënisch en veilig werken als pedicure lees je ook in ons artikel over natte versus droge pedicure.